ਰਿਆਦ: ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਈਸਟ-ਵੈਸਟ ਤੇਲ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਨੂੰ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਊਦੀ ਊਰਜਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਰਿਆਦ ਅਤੇ ਮਦੀਨਾ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਕਈ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਇਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ ਦੀ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ।
ਇਹ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਰਣਨੀਤਕ ਮਹੱਤਤਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਲਗਭਗ 1,200 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਈਸਟ-ਵੈਸਟ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਲੈ ਕੇ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਯਾਨਬੂ ਬੰਦਰਗਾਹ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੂੰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਰਾਹੀਂ ਤੇਲ ਭੇਜਣ ਦੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
4 ਤੋਂ 5 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਤੇਲ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਰਾਹੀਂ ਲਗਭਗ 4 ਤੋਂ 5 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਲਗਭਗ 4 ਤੋਂ 5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੰਦ ਰਹਿਣਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡਰੋਨ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਆ ਗਿਆ ਫੈਸਲਾ
ਸਾਊਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਨੂੰ ਡਰੋਨ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਡਰੋਨ ਇਰਾਕ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ। ਇਰਾਕ ਨੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਫਿਲਹਾਲ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਥਿਤੀ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੀਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਇਸ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਆਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੇਲ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੰਭੀਰ ਤਣਾਅ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਲਈ ਈਸਟ-ਵੈਸਟ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਦਲਵਾਂ ਰਸਤਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਸ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਦਾ ਅਸਰ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ 108 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਦਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ’ਤੇ
ਹੁਣ ਸਭ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਮੁੜ ਚਾਲੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੱਦ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸਪਲਾਈ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲੱਗ ਸਕੇਗਾ। ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਰੰਮਤ ਲਈ ਕਈ ਹਫ਼ਤੇ ਲੱਗਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੰਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਤੇ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੇਲ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ’ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
