ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ 4.3 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ, ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ 4.4 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਵਿੱਚ 4.7 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ। ਭੂਚਾਲਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਭੱਜ ਗਏ।
ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕੇ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸੀਸਮੋਲੋਜੀ (ਐਨਸੀਐਸ) ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ। ਇਸਦੀ ਤੀਬਰਤਾ 4.7 ਸੀ। ਇਹ ਭੂਚਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਚੀਨ ਵਿੱਚ 4.9 ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਆਉਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਹੈ। ਐਨਸੀਐਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 26 ਅਕਤੂਬਰ ਦਾ ਭੂਚਾਲ 130 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ‘ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, 7 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ‘ਤੇ 4.1 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ ਸੀ।
ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 4.4 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸੀਸਮੋਲੋਜੀ (ਐਨਸੀਐਸ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ 4.4 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ ਸੀ। ਭੂਚਾਲ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ‘ਤੇ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਲਈ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬਣ ਗਿਆ। ਟੋਲੋ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੋਮਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭੂਚਾਲ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬੁੱਧਵਾਰ ਤੱਕ 27 ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਲਗਭਗ 1,000 ਹੋਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਹਨ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 4.3 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸੀਸਮੋਲੋਜੀ (ਐਨਸੀਐਸ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 4.3 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ। ਭੂਚਾਲ 240 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ‘ਤੇ ਆਇਆ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 160 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ‘ਤੇ 3.6 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, 24 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ, 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ‘ਤੇ 3.7 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਖੇਤਰ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਲਈ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭੂਚਾਲ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਨੁਕਸ ਹਨ। ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ, ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਅਤੇ ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਵਰਗੇ ਸੂਬੇ ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ ਪਲੇਟ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕਿਨਾਰੇ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਿੰਧ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਟ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਕਿਨਾਰੇ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਅਕਸਰ ਭੂਚਾਲਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਡੂੰਘੇ ਭੂਚਾਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਖੋਖਲੇ ਭੂਚਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
ਖੋਖਲੇ ਭੂਚਾਲ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਡੂੰਘੇ ਭੂਚਾਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਖੋਖਲੇ ਭੂਚਾਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭੂਚਾਲ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਘੱਟ ਦੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਕੰਪਨ ਵੱਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਢਾਂਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਚੀਨ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਭੂਚਾਲ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਚਾਲ ਪੱਟੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ: ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਭੂਚਾਲ ਪੱਟੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਭੂਚਾਲ ਪੱਟੀ।
ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਫਟਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਤ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਪਲੇਟ, ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਟ ਅਤੇ ਫਿਲੀਪੀਨ ਪਲੇਟ ਦੁਆਰਾ ਸੰਕੁਚਿਤ ਹਨ। 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਚੀਨ ਨੇ 6 ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ 800 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭੂਚਾਲਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਗੁਈਜ਼ੌ, ਝੇਜਿਆਂਗ ਅਤੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ, ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲ ਆਏ ਹਨ।
