ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਲਕਸਨ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੰਸਦ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਮੁਫ਼ਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਪਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
27 ਅਪਰੈਲ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੇ ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਸਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਟੈਕਸਟਾਈਲ, ਚਮੜੇ ਦੇ ਫੁਟਵੀਅਰ, ਅਤੇ ਰਤਨ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਸਮੇਤ ਭਾਰਤ ਦੇ 100 ਫੀਸਦੀ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਡਿਊਟੀ-ਮੁਕਤ ਪਹੁੰਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਲਕਸਨ ਨੇ ਇੱਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, “ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਮੁਫ਼ਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਖੈਰ, ਅੱਜ ਉਹ ਸਮਝੌਤਾ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਵੋਟ ਪਾਸ ਕਰ ਗਿਆ। ਇਹ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ… ਇਸ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿਵੀਜ਼ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਨੌਕਰੀਆਂ, ਉੱਚ ਆਮਦਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ 1.4 ਬਿਲੀਅਨ ਭਾਰਤੀ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਉਤਪਾਦ ਵੇਚੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।”
ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਅਨ ਕੈਬਨਿਟ ਉਨ੍ਹਾਂ FTA ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਿੱਧਾ ਨਿਵੇਸ਼ (ਐੱਫ.ਡੀ.ਆਈ.) ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੇ 15 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 20 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। 15 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ 100 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ ਚਾਰ-ਯੂਰੋਪੀਅਨ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸਮੂਹ ਈ.ਐੱਫ.ਟੀ.ਏ. ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਹ ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਦਸੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ 100 ਫੀਸਦੀ ਨਿਰਯਾਤ ਲਈ ਡਿਊਟੀ-ਮੁਕਤ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਟੈਰਿਫ ਲਾਈਨਾਂ ਜਾਂ ਉਤਪਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟੈਕਸਟਾਈਲ, ਚਮੜਾ, ਫੁਟਵੀਅਰ, ਰਤਨ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਸਤੂਆਂ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕੀਤੇ ਭੋਜਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੇ ਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਯਾਤ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਸਰਾਵਿਕਸ, ਕਾਰਪੇਟ, ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ, ਅਤੇ ਆਟੋ ਕੰਪੋਨੈਂਟਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ‘ਤੇ 10 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਦੇ ਸਿਖਰ ਟੈਰਿਫ ਬਣਾਏ ਰੱਖੇ ਹਨ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀਆਂ 70 ਫੀਸਦੀ ਟੈਰਿਫ ਲਾਈਨਾਂ ‘ਤੇ ਟੈਰਿਫ ਉਦਾਰੀਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੁਵੱਲੇ ਵਪਾਰ ਮੁੱਲ ਦਾ 95 ਫੀਸਦੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਤਪਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦਾ 29.97 ਫੀਸਦੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਿਹੜੇ ਉਤਪਾਦ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡੇਅਰੀ (ਦੁੱਧ, ਕਰੀਮ, ਵੇਅ, ਦਹੀਂ, ਪਨੀਰ), ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦ (ਭੇਡਾਂ ਦੇ ਮਾਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ), ਖੇਤੀ ਵਸਤੂਆਂ (ਪਿਆਜ਼, ਛੋਲੇ, ਮਟਰ, ਮੱਕੀ, ਬਦਾਮ), ਖੰਡ, ਨਕਲੀ ਸ਼ਹਿਦ, ਜਾਨਵਰ, ਸਬਜ਼ੀ ਜਾਂ ਮਾਈਕਰੋਬਾਇਲ ਚਰਬੀ ਅਤੇ ਤੇਲ, ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਗੋਲਾ ਬਾਰੂਦ, ਰਤਨ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ, ਤਾਂਬਾ ਅਤੇ ਵਸਤੂਆਂ (ਕੈਥੋਡਸ, ਕਾਰਤੂਸ, ਰਾਡਾਂ, ਬਾਰਾਂ, ਕੋਇਲਾਂ), ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਅਤੇ ਵਸਤੂਆਂ (ਇੰਗੋਟਸ, ਬਿਲਟਸ, ਵਾਇਰ ਬਾਰ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਤੋਂ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਡਿਊਟੀ-ਮੁਕਤ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਦੇ ਲੱਠੇ, ਕੋਕਿੰਗ ਕੋਲ, ਧਾਤਾਂ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੈਪ, ਲੱਕੜ, ਭੇਡਾਂ ਦਾ ਮਾਸ, ਅਤੇ ਕੱਚੀ ਖੱਲ (ਲੇਦਰ-ਰਾਅ ਹਾਈਡਜ਼) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਤੇਲ, ਮਾਲਟ ਐਬਸਟਰੈਕਟ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਤੇਲ, ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਅਤੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਅਤੇ ਪੈਪਟੋਨ ਵਰਗੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ‘ਤੇ, ਭਾਰਤ 3, 5, 7 ਅਤੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜਾਵਵਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਟੈਕਸਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਏਗਾ।
