ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ Frontline ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਲੂ-ਕਾਲਰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਰਕਇੰਡੀਆ (WorkIndia) ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ‘ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਰਿਪੋਰਟ’ ਮੁਤਾਬਕ, Frontline ਨੌਕਰੀਆਂ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ 43.5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕੰਪਨੀਆਂ/ਨਿਯੋਜਕਾਂ (Employers) ਵੱਲੋਂ ਕੱਢੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਕੁੱਲ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 13 ਫ਼ੀਸਦੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਹਿਲਾ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿਚਾਲੇ ਵੱਡੇ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਅਪਰੈਲ ਤੋਂ ਜੂਨ 2026 ਦਰਮਿਆਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ 772 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ Frontline ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ 6.5 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੌਬ ਪੋਸਟਿੰਗਜ਼ ਅਤੇ 98 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਰਜ਼ੀਆਂ (Applications) ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 40.4 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਵਧ ਕੇ 43.5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਸੇਲਜ਼ ਅਤੇ ਆਫ਼ਿਸ ਰੋਲਜ਼ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਿਲਚਸਪੀ
ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਹੁਣ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ:
- ਸੇਲਜ਼ (Sales): ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 56 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਫ਼ਤਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ (Office roles), ਟਰੈਵਲ ਅਤੇ ਹੋਸਪਿਟੈਲਿਟੀ ਦਾ ਨੰਬਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤਰ: ਬਿਊਟੀਸ਼ੀਅਨ ਨੌਕਰੀਆਂ ਲਈ 86.6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਟੀਚਿੰਗ (ਅਧਿਆਪਨ) ਲਈ 80.7 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਈਆਂ, ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਕੜ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਹੋਰ ਖੇਤਰ: ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ, ਕਸਟਮਰ ਸਰਵਿਸ ਅਤੇ ਆਫ਼ਿਸ ਸਟਾਫ਼ ਵਜੋਂ ਵੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧੀ ਹੈ।
- ਜੂਨ-ਜੁਲਾਈ 2026 ਦਰਮਿਆਨ ਸਾਲਾਨਾ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ’ਚ 65 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਨਵੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੋਸਟਾਂ (Job Postings) ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 40 ਤੋਂ 48 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਹੀ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਆਈ.ਟੀ., ਐੱਚ.ਆਰ., ਅਕਾਊਂਟਸ, ਸੇਲਜ਼ ਅਤੇ ਆਫ਼ਿਸ ਰੋਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਡਿਲਿਵਰੀ, ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਅਤੇ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ’ਚ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਘੱਟ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਖ਼ੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ 92 ਫ਼ੀਸਦੀ Frontline ਨੌਕਰੀਆਂ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ-ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਤਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਬਿਲਕੁਲ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਗੱਲਬਾਤ ਜਿੰਨੀ ਹੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀ) ਰਾਹੀਂ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੁਕਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਸਾਨ ਹੈ।
ਵਰਕਇੰਡੀਆ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਸੀ.ਈ.ਓ. ਨਿਲੇਸ਼ ਡੰਗਰਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵੱਲ ਵਧਣਾ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਕੰਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ’ਚ ਲਚਕਤਾ (Flexibility) ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਮਾਹੌਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਧਦੀ Frontline ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
