ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਟੈੱਕ ਡੈਸਕ। UPI Payment : ਭਾਰਤ ਡਿਜੀਟਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਡਿਜੀਟਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਮਹੀਨੇ ਦਰ ਮਹੀਨੇ ਨਵੇਂ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਯੂਨੀਫਾਈਡ ਪੇਮੈਂਟ ਇੰਟਰਫੇਸ (UPI) ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਮਈ 2022 ਵਿੱਚ 10 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੇਮੈਂਟਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (ਯੂਪੀਆਈ) ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਯੂਪੀਆਈ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 10 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦਾ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ।
ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2021-22 ਵਿੱਚ 1 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ
ਇੰਸਟੈਂਟ ਰੀਅਲ ਟਾਈਮ ਪੇਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ ਨੇ ਇਸ ਮਾਲ ‘ਚ 595 ਕਰੋੜ UPI ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਪ੍ਰੈਲ ‘ਚ 558 ਕਰੋੜ ਸੀ। ਮਾਰਚ 2020 ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਕੁੱਲ 2.06 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਦੇ ਨਾਲ, UPI ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 124 ਕਰੋੜ ਸੀ। ਮਈ 2021 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਈ 2022 ਵਿੱਚ UPI ਮਾਸਿਕ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ 117 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2021-22 ਵਿੱਚ UPEI ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ ਨੇ $1-ਖਰਬ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਕਈ ਨਵੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ
ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨ ‘ਚ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ NPCI ਦੀਆਂ ਕਈ ਸਕੀਮਾਂ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਤੋਂ ਆਫਲਾਈਨ ਮੋਡ ਵਿੱਚ UPI ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਫੀਚਰ ਫੋਨਾਂ ਤੋਂ UPI 123Pay ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ UPI ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, NPCI ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸਰਕੂਲਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ UPI ਭੁਗਤਾਨ ਨੂੰ ਔਫਲਾਈਨ ਮੋਡ ਰਾਹੀਂ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕਿਸ UPI ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਮਾਰਕੀਟ ਸ਼ੇਅਰ ?
PhonePe, Google Pay ਅਤੇ Paytm ਪੇਮੈਂਟਸ ਬੈਂਕ UPI ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਾਵੀ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੇ UPI ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ PhonePe ਦੀ UPI ਮਾਰਕੀਟ ‘ਚ ਕੁੱਲ 47 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਗੂਗਲ ਪੇਅ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਸ਼ੇਅਰ 35 ਫੀਸਦੀ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਪੇਟੀਐਮ ਪੇਮੈਂਟਸ ਬੈਂਕ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਸ਼ੇਅਰ 15 ਫੀਸਦੀ ਹੈ।
