ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬਦਲਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ ਇਹਨਾਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਕਿਸਮ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਜ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਾਲ ਹੀ ‘ਚ ਦਿੱਲੀ ਸਟੇਟ ਕੈਂਸਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (ਡੀ.ਐੱਸ.ਸੀ.ਆਈ.) ਨੇ ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਇਕ ਅਧਿਐਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ‘ਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 31-40 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ‘ਚ ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ 50 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਅੱਜ ਇਸ ਲੇਖ ‘ਚ ਅਸੀਂ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਦਤਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਾਂਗੇ, ਜੋ ਘੱਟ ਉਮਰ ‘ਚ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ ਕੀ ਹੈ?
ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੋਲੋਰੈਕਟਲ ਕੈਂਸਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੋਲਨ ਜਾਂ ਗੁਦੇ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡੀਐਨਏ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਐਂਡ ਪ੍ਰੀਵੈਂਸ਼ਨ (ਸੀਡੀਸੀ) ਅਨੁਸਾਰ, ਕੋਲੋਰੇਕਟਲ ਕੈਂਸਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਲਨ ਜਾਂ ਗੁਦਾ ਵਿੱਚ ਸੈੱਲ ਕੰਟਰੋਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੌਲਨ ਵੱਡੀ ਆਂਦਰ ਜਾਂ ਅੰਤੜੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗੁਦਾ ਉਹ ਰਸਤਾ ਹੈ ਜੋ ਕੋਲਨ ਨੂੰ ਗੁਦਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਕਾਰਨ
ਸਾਡੀਆਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਸਾਡੀ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ ਵੀ ਸਾਡੀਆਂ ਕੁਝ ਆਦਤਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਮਾੜੀ ਖੁਰਾਕ, ਤੰਬਾਕੂ, ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਇਸ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਖ਼ਾਨਦਾਨੀ ਸਿੰਡਰੋਮ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵਰਲਡ ਹੈਲਥ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਡਬਲਯੂਐਚਓ) ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕੈਂਸਰ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਕੈਂਸਰ ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਰਿਪੋਰਟ 2020 ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਮ ਕੈਂਸਰ ਹੈ।
ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਲੱਛਣ
ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਝੁੰਡਾਂ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੌਲੀਪਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਯਮਤ ਜਾਂਚ ਇਹਨਾਂ ਪੌਲੀਪਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਅਤੇ ਹਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਸਕਦੇ ਹੋ-
ਫੁੱਲਣਾ
ਅਨੀਮੀਆ
ਭਾਰ ਘਟਾਉਣਾ
ਮਤਲੀ ਜਾਂ ਉਲਟੀਆਂ
ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ
ਲਗਾਤਾਰ ਦਸਤ ਜਾਂ ਕਬਜ਼
ਆਂਤੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਗੁਦੇ ਦਾ ਖੂਨ ਵਗਣਾ ਜਾਂ ਖੂਨ ਨਿਕਲਣਾ
ਆਦਤਾਂ ਜੋ ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ
ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ ਦੀਆਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਕਾਰਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ, ਉੱਚ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਕੁਝ ਆਦਤਾਂ ਵੀ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ-
ਮੋਟਾਪਾ
ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ
ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ
ਤੰਬਾਕੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਖਪਤ
ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ ਘਾਟ
ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ
ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ-
ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਖਪਤ
ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਤਮਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼
ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਸਰਤ
ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਭਾਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ
