Crude Oil Prices: ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਡਿਲਿਵਰੀ ਵਾਲੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ 150 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। LSEG ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲ ਮਾਰਗ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਿਘਨ ਪੈਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੀ ਨਵੀਆਂ ਸਿਖਰਾਂ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਵਿੱਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ‘ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਫਿਊਚਰਜ਼’ ਦੀ ਕੀਮਤ ਜੂਨ ਦੀ ਡਿਲਿਵਰੀ ਲਈ 6% ਵਧ ਕੇ 100 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਧਾ ਉਦੋਂ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਜਦੋਂ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਨਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਨੇ ਇਰਾਨ ਰਾਹੀਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ 2008 ਵਿੱਚ ਬਣੇ 147 ਡਾਲਰ ਦੇ ਸਰਵਕਾਲੀ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਣ ਤੁਰੰਤ ਡਿਲਿਵਰੀ ਵਾਲੇ ਤੇਲ (Physical Crude) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ। 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਸਾਗਰ ਦੇ ‘ਫੋਰਟੀਜ਼ ਕਰੂਡ’ ਦੀ ਕੀਮਤ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ 148.87 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਜੋ 2008 ਦੇ ਸਿਖਰ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਪਰ ਹੈ।
ਸਪੈਨਿਸ਼ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀ ਰੇਪਸੋਲ (Repsol) ਦੇ ਸੀਈਓ ਜੋਸੂ ਜੋਨ ਇਮਾਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਤੇਲ ਦੀ ਭਾਰੀ ਮੰਗ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਤੇਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰਿਫਾਈਂਡ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੈੱਟ ਈਂਧਨ (ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਤੇਲ) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਹੇਠਾਂ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ 200 ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਨ, ਜੋ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਪਗ ਦੁੱਗਣੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਕੀਮਤ ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 102 ਡਾਲਰ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ 170 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ‘WTI ਮਿਡਲੈਂਡ’ ਕਰੂਡ, ਜੋ ਯੂਰਪ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਨਾਈਜੀਰੀਅਨ ‘ਬੋਨੀ ਲਾਈਟ’ ਅਤੇ ‘ਕੁਆ ਇਬੋਏ’ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੀ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਬੰਧਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਗਰਾਨੀ ਜਾਰੀ ਹੈ ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪੁਲੀਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਿਆਂ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਲੈਬਨਾਨ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
