ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ. ਦੀ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਜਿਸ ਵਿੱਚ NEET-UG 2026 ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਡਿਜੀਟਲ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਐਕਸੈਸ ਕੰਟਰੋਲ ਐਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ NTA ਦੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ (chemistry) ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀ ਪੀ.ਵੀ. ਕੁਲਕਰਨੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੋਚਿੰਗ ਕਲਾਸਾਂ ਅਤੇ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਐਪ ਰਿਕਾਰਡ
ਏਜੰਸੀ ਨੇ 28 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ. ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ 13 ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਆਪਣੀ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਵਿੱਚ ਕੁਲਕਰਨੀ ਦੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਐਪ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਲਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੋਚਿੰਗ ਕਲਾਸਾਂ ਲਈ ਆ ਰਹੇ ਸਨ।
ਇਹ ਐਪ ਗੇਟਡ ਹਾਊਸਿੰਗ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਅਤੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ. ਵੱਲੋਂ ਕਾਲ ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਜਾਂਚ
ਸੈਂਟਰਲ ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ (CBI) ਨੇ ਅਪਰੈਲ ਵਿੱਚ, 3 ਮਈ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ NEET-UG 2026 ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਕੁਲਕਰਨੀ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫ਼ੋਨਾਂ ਦੇ ਕਾਲ ਡਾਟਾ ਰਿਕਾਰਡ (CDR) ਅਤੇ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।
NTA ਦੇ ਤਿੰਨ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾਸੀ.ਬੀ.ਆਈ. ਦੀ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟੈਸਟਿੰਗ ਏਜੰਸੀ (NTA) ਦੇ ਪੈਨਲ ‘ਤੇ ਪੁਣੇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਿਸ਼ਾ ਮਾਹਿਰ ਹਨ – ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਕੁਲਕਰਨੀ, ਜੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ (zoology and botany) ਲਈ ਮਨੀਸ਼ਾ ਗੁਰੁਨਾਥ ਮੰਧਾਰੇ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ (physics) ਲਈ ਮਨੀਸ਼ਾ ਸੰਜੇ ਹਵਲਦਾਰ। ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰੀ ਪੈਸੇ ਲੈ ਕੇ NTA ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾ ਕੇ ਗੁਪਤ ਸਵਾਲ ਲੀਕ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਬਿਊਟੀਸ਼ੀਅਨ ਮਨੀਸ਼ਾ ਸੰਜੇ ਵਾਘਮਾਰੇ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ
ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ. ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਊਟੀਸ਼ੀਅਨ, ਮਨੀਸ਼ਾ ਸੰਜੇ ਵਾਘਮਾਰੇ ਰਾਹੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ। ਵਾਘਮਾਰੇ ਨੇ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਚੇਨ ਰਾਹੀਂ ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਤੱਕ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਪਰ ਵੰਡੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਹੋਇਆ ਅਤੇ NTA ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਵਾਘਮਾਰੇ ਨੇ ਅਪਰੈਲ ਵਿੱਚ ਕੁਲਕਰਨੀ ਅਤੇ ਮੰਧਾਰੇ ਵੱਲੋਂ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੋਚਿੰਗ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਠਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨੋਟਬੁੱਕਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਦੋਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬੋਲੇ ਗਏ ਸਵਾਲ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਜੋਂ ਮਾਰਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਲਦਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਮਾਹਿਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ. ਨੇ ਹਵਲਦਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੱਲ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੰਧਾਰੇ ਦੇ ਕਹਿਣ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ 68 ਸਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ 16 ਪੰਨੇ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ ਸਨ।
ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਲੀਕ ਹੋਏ ਪੇਪਰਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਾਰੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਮਾਹਿਰ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਭੇਜੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ NEET-UG 26 ਦੇ ਚਾਰ ਸੈੱਟਾਂ (ਕੈਲਾਸ਼, ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ, ਸੈੱਟ 2, ਸੈੱਟ 3) ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਿਗਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸੈੱਟਾਂ ਤੱਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੇਲ (85 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ) ਪਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸੈੱਟਾਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮੇਲ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।
ਓਖਲਾ ਸਥਿਤ NTA ਬਿਲਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਅਤੇ ਤਰੀਕੇ
ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ. ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਓਖਲਾ ਵਿੱਚ NTA ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ (sanitised) ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਪੇਪਰ ਸੈੱਟਿੰਗ, ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਬੈਕ ਅਨੁਵਾਦ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਕਮੀਆਂ ਪਛਾਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਕੁਲਕਰਨੀ, ਮੰਧਾਰੇ ਅਤੇ ਹਵਲਦਾਰ ਨੇ ਹੋਟਲ ਦੇ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣ ‘ਤੇ NEET ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰ ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਾਮੀਆਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਇਆ।
ਕੁਲਕਰਨੀ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰਫ ਸ਼ੀਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਛੋਟੀਆਂ ਪਰਚੀਆਂ ‘ਤੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਵਿਕਲਪਕ ਉੱਤਰ ਲੁਕਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸੌਖੇ ਸਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੇ ਹੋਟਲ ਪਰਤਣ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਲਿਖ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ NEET-UG 2026 ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੈੱਟਾਂ ਲਈ ਬੈਕ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਏਜੰਸੀ ਵੱਲੋਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਲੀਕ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੈੱਟਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੇਲ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।
ਹੋਰ ਦੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਕੋਚਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਮਾਲਕ
ਹਵਲਦਾਰ ਅਤੇ ਵਾਘਮਾਰੇ ਆਪਣੀ ਯਾਦਸ਼ਤ ‘ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਸਨ। ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੋਟਲ ਦੇ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਏ।
ਉਹ ਮਾਰਚ ਅਤੇ ਅਪਰੈਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਾਰੀਖਾਂ ‘ਤੇ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 3 ਮਈ ਦੇ ਪੇਪਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਣੇ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਅਤੇ ਕੋਚਿੰਗ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ NTA ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨ੍ਹਾ ਹੈ।
ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ. ਨੇ ਇੱਕ ਕੋਚਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਰਘੁਨਾਥ ਮੁਟਗੋਂਕਰ ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਦੋਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਚੋਲੇ ਰਾਹੀਂ ਕੁਲਕਰਨੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਲਾਭ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ।
